Op zee , Kaarten , Journaal

Doorvaart naar de Zuidzee

In veel teksten over de Cook Strait in Nieuw-Zeeland staat dat Tasman niet door had dat er een doorgang was tussen het Noorder- en Zuidereiland. Maar klopt dat wel? 

Doorvaart naar de Zuidzee

Frans Visscher en Abel Tasman vermoedden dat er een doorgang was naar de Zuidzee, maar ze vonden hem niet - ruim een eeuw later zou James Cook deze 'Cook Strait' wél bevaren.

Vloed uit het zuidoosten

Op 24 december zijn de officieren aan boord van de Zeehaen en de Heemskerck het er over eens dat er dichtbij een doorvaart naar de Zuidelijke Oceaan moet zijn, ‘aangezien de vloed uit het zuidoosten komt’. Ze nemen zich voor dit te gaan onderzoeken om te zien of daar ook vers water te krijgen is. Een storm, gevolgd door wind uit de verkeerde hoek, gooit roet in het eten. Na de kerst, met de wind uit het oosten, besluiten ze alsnog noordwaarts te gaan. 

 Foto van Straat Cook, waar Tasman wel een doorgang vermoedde, maar hem niet vond

Foto van Straat Cook, waar Tasman wel een doorgang vermoedde, maar hem niet vond

Meer dan 125 jaar later is James Cook de eerste Europeaan die de – naar hem vernoemde - zeestraat tussen het Noorder en Zuidereiland bevaart. Uit zijn logboek blijkt duidelijk hoeveel hij hierbij te danken had aan de notities en kaarten van Tasman.  

Eén kaart, twee versies

Opvallend genoeg bestaan er twee versies van de kaart van het Statenland zoals Tasman die opnam in zijn reisverslag. De Huydecoper versie, bewaard in New South Wales (Australië) vertoont wél een doorgang waar Tasman en Visscher die dachten te vinden. Deze kaart is naar alle waarschijnlijkheid door Visscher zelf getekend. Maar op de kaart die hoort bij het Tasman Journaal, zoals dat bewaard wordt in het Nationaal Archief in Den Haag, ontbreekt van de theoretische doorgang ieder spoor.

Journaal-fragment

24 December

Nog steeds onstuimig weer, de wind nog noordwest met storm. 's Morgens hadden we een stilte. we lieten de witte vlag waaien en kregen de officieren van de Zeehaen bij ons aan boord. We hebben voorgelegd, aangezien de vloed uit het zuidoosten komt, dat er wel een doorgang moet zijn, en of het niet beter zou zijn om zo snel als weer en wind het toelaten, dat te gaan onderzoeken en te zien of men daar geen vers water kan krijgen.

 

 Journaalpagina waarop de 24e december - Nationaal Archief

Journaalpagina waarop de 24e december - Nationaal Archief