Journaal

In bezit genomen voor de VOC

Op 3 december 1642 claimde Abel Tasman het 'Van Diemen's Land', tot dan toe onbekend in Europa. De plaats waar dit gebeurde werd precies in het journaal beschreven, om zo later de Nederlandse rechten te doen gelden tegenover eventuele concurrenten uit andere landen. Hier volgt de tekst uit het journaal, hertaald in modern Nederlands. Voor de leesbaarheid zijn tussenkopjes toegevoegd.

In bezit genomen voor de VOC

Met een vlag en een vlaggenstok met VOC logo, claimde Tasman Van Diemen's Land (Tasmanië) voor de VOC - Journaal, Nationaal Archief

3 december

We zijn met koopman Gilsemans en onze vaartuigen evenals gisteren met musketiers en roeiers met pieken en houwers naar de zuidoost zijde van deze baai gevaren, waar we water vonden, maar waar het land zo laag was dat het zoete water door de branding van de zee brak en zout werd. Om putten te graven was dit land te klipachtig. Derhalve keerden we weer terug aan boord en riepen de raad van onze twee schepen bijeen, waarmee we besloten en goedgevonden hebben [verwijzing naar een verloren gegaan stuk]. 

Na de middag zijn we met de vaartuigen, met de piloot-major Frans Jacobsz, schipper Gerrit Jansz, koopman Isaac Gilsemans van de Zeehaen, onderkoopman Abraham Coomans en onze oppertimmerman Pieter Jacobsz naar de zuidoostkant van deze baai gevaren.

 Oppertimmerman Pieter Jacobsz plant de paal met VOC-logo en Prinsenvlag - illustratie Jan Braamhorst

Oppertimmerman Pieter Jacobsz plant de paal met VOC-logo en Prinsenvlag - illustratie Jan Braamhorst

Paal met VOC-teken

We hadden een paal bij ons met het compagniesteken erin gehouwen, en de prinsenvlag. We wilden die paal daar oprichten zodat het latere bezoekers duidelijk zal zijn dat wij hier geweest zijn en het land als bezit en eigendom ingenomen hebben. Toen we halverwege waren, begon het hard te waaien en de zee begon zo hol aan te schieten dat het prauwtje van de Zeehaen, waar de piloot-major en de heer Gilsemans in zaten, weer naar het schip terug moest keren.Wij voeren met onze sloep verder. Dicht onder de wal in een klein bochtje, dat zuidwest van de schepen afstrekte, was de branding zo sterk dat we het land niet konden naderen zonder gevaar het vaartuig kapot te stoten. Wij lieten de genoemde timmerman alleen met de paal en de prinsenvlag aan land zwemmen en bleven met de sloep op de wind liggen.

De boom is vlak boven de voet verbrand

We lieten hem de paal met de vlag in top ongeveer in het midden van de bocht oprichten, bij vier hoge, goed herkenbare bomen, die daar in een halve maan staan. De paal staat voor de voorste boom. Deze boom is vlak boven de voet verbrand en het is de hoogste van de vier, maar hij lijkt lager te zijn doordat hij in een kuil staat. Hij heeft in de top boven zijn kruin twee hoog uitstekende dorre takken die met kleine dorre zijtakken en knoesten zijn bezet, zodat het eruit ziet als het gewei van een hert. Ernaast is een zeer groene en ronde tak met bladeren, waarvan de zijtakken door hun gelijke afmetingen de stam sieren en op het bovenste van een lardeerpriem laten lijken.

 De locatie waar de vlag geplant werd om Van Diemens Land te claimen voor de VOC - detail uit illustratie Journaal - Nationaal Archief

De locatie waar de vlag geplant werd om Van Diemens Land te claimen voor de VOC - detail uit illustratie Journaal - Nationaal Archief

Getuigen

Nadat de oppertimmerman ten aanschouwe van mij, Abel Jansz Tasman, schipper gerrit Jansz en onderkoopman Abraham Coomans het verhaalde verricht had, zijn we met de sloep zo dicht naar de wal geroeid als we durfden en is de genoemde timmerman door de branding weer naar de sloep gezwommen en daarna zijn we weer aan boord geroeid. We laten onze navolgers en de inwoners van dit land - die zich niet lieten zien, hoewel we vermoeden dat ze ons doen en laten van dichtbij gadesloegen - de genoemde paal als teken dat wij hier zijn geweest.

 Tasmaanse eucalyptus bomen

Tasmaanse eucalyptus bomen