Nieuwsbericht

12 oktober 2017

Afscheid van de zee

Vrijburger in Batavia

Na het overlijden van Anthony van Diemen in 1645 kwam er een einde aan de ontdekkingsreizen van de VOC. Tasman bleef wel gewoon reizen maken en werd benoemd als lid van de Raad van Justitie in Batavia. Zijn taak was om alle binnengekomen scheepsjournalen te controleren.

In 1648 kreeg hij een bijzondere opdracht: de oorlog met Spanje liep op zijn einde, en de nieuwe gouverneur-generaal Cornelis van der Lijn wilde nog één keer proberen de Spanjaarden in de Filippijnen aan te vallen. (Als de vrede eenmaal getekend was, kon dat niet meer). Tasman moest proberen het zilverschip dat de Spanjaarden elk jaar vanuit Amerika naar de Filipijnen stuurden, te onderscheppen. (Na het succes van Piet Hein en de Zilvervloot ondernam de VOC wel vaker zulke kapers-projecten.)

 

 De verovering van de zilvervloot - gravure Rijksmuseum

De verovering van de zilvervloot - gravure Rijksmuseum

De acht goed bewapende schepen van Tasman kregen inderdaad het Spaanse zilverschip in zicht, maar de Spanjaarden zetten hun lading overboord en staken het schip in brand vóórdat de Hollanders het konden veroveren. Op diezelfde reis gebeurde er iets dat grote consequenties had voor Tasmans tot dan toe succesvolle loopbaan. Hij ging te ver in het disciplineren van twee manschappen, waarvan hij dacht dat ze probeerden te deserteren. Omdat hij was afgeweken van de vaste procedure en de twee mannen zonder proces dreigde op te hangen, kreeg hij zware boetes opgelegd en werd tijdelijk geschorst. Hoewel Tasman met terugwerkende kracht in rang en functie werd hersteld, nam hij in 1652 ontslag bij de VOC.

Rond 1650 was Tasman een van de grootste grondbezitters in Batavia. Hij had een huis aan de Tijgersgracht en een landgoed buiten de stadspoorten. Van zeeman werd hij weer landman, zij het op een andere schaal dan in zijn jeugd in Lutjegast. In  oktober 1659 overleed Tasman. Zijn vrouw en dochter waren zijn erfgenamen. Hij liet ook een bedrag van 25 gulden na aan de armen van Lutjegast.